Bỏ vé xe buýt giấy và bước chuyển tư duy số

Hành khách sử dụng xe buýt, đường sắt đô thị (metro) hay buýt đường sông… trên địa bàn TPHCM đang từng bước tham gia vào quá trình chuyển đổi số trong lĩnh vực giao thông công cộng thông qua hình thức thanh toán không dùng tiền mặt. Nếu trước đây việc mua vé chủ yếu thực hiện trực tiếp tại quầy, trạm hoặc trên xe, thì nay chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, hành khách có thể chạm để thanh toán nhanh chóng và thuận tiện.

Bắt đầu triển khai từ vài năm gần đây, chủ trương giao dịch không dùng tiền mặt trên các phương tiện giao thông công cộng tại TPHCM đang ngày càng nhận được sự hưởng ứng của đông đảo người dân. Thông qua công nghệ thẻ và các hệ thống thanh toán liên kết với ngân hàng, hành khách có thể thanh toán vé xe buýt, vé metro hoặc vé buýt đường sông một cách dễ dàng. Đáng chú ý, việc đồng bộ hóa các loại vé và tích hợp nhiều phương thức thanh toán khác nhau đã tạo ra hệ sinh thái dịch vụ tiện ích, giúp hành khách sử dụng giao thông công cộng thuận lợi hơn.

Người dân TPHCM tỏ ra hào hứng khi ngày càng nhiều dịch vụ giao thông công cộng áp dụng hình thức thanh toán không tiền mặt. Đối với nhóm hành khách là học sinh, sinh viên hoặc người lớn tuổi, việc sử dụng tiền mặt đôi khi tiềm ẩn rủi ro hoặc bất tiện. Trong khi đó, các hình thức thanh toán bằng mã QR, thẻ hoặc ví điện tử giúp việc di chuyển trở nên đơn giản hơn. Nhiều phụ huynh cho biết họ có thể chủ động thanh toán vé xe buýt, vé metro cho con em đi học thông qua điện thoại, thay vì phải chuẩn bị tiền mặt mỗi ngày.

Thực tế cho thấy, ngoài tuyến metro đã hoàn toàn áp dụng thanh toán không tiền mặt, nhiều tuyến xe buýt trợ giá cũng đang từng bước triển khai hình thức thanh toán này. Việc mở rộng nhiều loại hình thanh toán bằng một loại thẻ hoặc ví điện tử mang lại lợi ích rõ rệt cho hành khách, đặc biệt đối với những người thường xuyên sử dụng kết hợp nhiều loại hình giao thông công cộng. Với hàng triệu lượt hành khách mỗi tháng, việc thanh toán điện tử không chỉ thuận tiện cho người dân mà còn giúp cơ quan quản lý nâng cao hiệu quả điều hành, minh bạch hóa dữ liệu và thúc đẩy thói quen sử dụng giao thông công cộng.

Trong thời gian qua, thông qua các chương trình khuyến khích và tuyên truyền mạnh mẽ, Trung tâm Quản lý giao thông công cộng TPHCM đã từng bước giúp người dân nhận thấy lợi ích thiết thực của thanh toán không tiền mặt. Nhiều chương trình miễn phí dịp lễ, Tết hoặc các hoạt động như “Ngày thứ Sáu không tiền mặt” được triển khai trong nhiều tuần liên tiếp đã thu hút đông đảo người dân tham gia, từ đó hình thành thói quen sử dụng phương thức thanh toán hiện đại khi đi lại bằng giao thông công cộng.

Theo kế hoạch, trong năm 2026, mạng lưới giao thông công cộng tại TPHCM sẽ tiếp tục được mở rộng với nhiều tuyến xe buýt mới kết nối các khu vực đô thị, khu dân cư và các địa điểm quan trọng. Khi hệ thống giao thông được mở rộng, việc sử dụng các hình thức thanh toán thông minh sẽ càng phát huy hiệu quả, giúp hành khách di chuyển thuận tiện và tiết kiệm thời gian hơn. Tuy nhiên, cùng với giao thông công cộng, TPHCM cũng cần tính toán mở rộng hệ sinh thái thanh toán thông minh sang các loại hình giao thông khác như dịch vụ thuê xe đạp công cộng, vé phà sông, phà biển, tàu cao tốc, thậm chí kết nối với các doanh nghiệp taxi hoặc xe khách tuyến cố định. Khi đó, người dân chỉ cần một loại thẻ hoặc ví điện tử là có thể sử dụng cho nhiều loại phương tiện khác nhau, tạo nên sự liên thông và thuận lợi trong quá trình di chuyển.

Từ một chiếc vé xe buýt, câu chuyện thanh toán không tiền mặt đang mở ra cách tiếp cận mới trong quản lý và sử dụng giao thông đô thị. Mô hình một loại thẻ hoặc một tài khoản thanh toán có thể sử dụng cho hầu hết các dịch vụ giao thông tại TPHCM đang dần trở thành hiện thực. Đây không chỉ là bước tiến về công nghệ, mà còn là nền tảng quan trọng để xây dựng một đô thị thông minh, hiện đại và thân thiện với người dân.